Dezinformująca grafika „Marsz postępu”

Skąd pochodzi Marsz Postępu? (pytanie do AI)
 
 W podręcznikach szkolnych pokazana jest ewolucja człowieka począwszy od australopiteka, do człowieka rozumnego. Kto jest twórcą tej ikony i dlaczego ilustracja ta jest zamieszczana w podręcznikach szkolnych i akademickich, skoro już sami ewolucjoniści nie wierzą, że ten proces nie przebiegał tak, jak pokazany jest na tych rycinach?
 
  Grafika przedstawiająca postacie uporządkowane w jednej linii od garbiącej się małpy do wyprostowanego człowieka nosi nazwę „Marsz Postępu” (ang. March of Progress, oryginalnie: The Road to Homo Sapiens).
 
Kto stworzył tę rycinę?
 
Ilustrację tę namalował artysta i ilustrator Rudolph Zallinger w 1965 roku na zlecenie wydawnictwa Time-Life Books do książki Early Man z serii Life Nature Library (tekst do książki napisał znany antropolog F. Clark Howell).
 
Dlaczego ta ilustracja powstała i skąd to nieporozumienie?
 
Skrót myślowy dla czytelnika: Celem twórców nie było stwierdzenie, że ewolucja biegła po prostej linii. Chodziło o stworzenie rozkładówki, która pokazywałaby chronologiczne pojawianie się poszczególnych form w zapisie kopalnym.
 
Objaśnienia w tekście zostały zignorowane: W oryginalnej publikacji tekst wyraźnie zaznaczał, że wiele z przedstawionych gatunków (np. bocznych gałęzi) żyło obok siebie i nie były one swoimi bezpośrednimi przodkami. Jednak sam obrazek okazał się tak prosty i sugestywny, że utrwalił się w świadomości społecznej, a towarzyszący mu tekst został pominięty.
 
Jak dzisiaj nauka i ewolucjoniści widzą ten proces?
 
Naukowcy nie tyle „nie wierzą” w ewolucję, ile od dawna odrzucają model liniowy (tzw. anagenezę prostą), na rzecz modelu krzewiastego (tzw. kladogenezy):
 
Ewolucja to krzak, a nie drabina: Ewolucja człowieka nie przypomina sztafety, w której jeden gatunek oddaje pałeczkę kolejnemu i znika. Jest podobna do gęstego drzewa lub krzewu. W wielu momentach w historii Ziemi jednocześnie żyło obok siebie kilka różnych gatunków praczłowieka (np. różne gatunki australopiteków, Homo habilis, Homo erectus, a później także neandertalczycy, denisowianie i Homo sapiens).
 
Boczne gałęzie: Wiele gatunków (jak australopiteki czy neandertalczycy) to nie tyle bezpośredni „stopień” do nas, ile nasi ewolucyjni „kuzyni” — gałęzie, które w pewnym momencie wyginęły.
 
Brak ukierunkowanego celu: Sugestia, że ewolucja dążyła „celowo” do powstania wyprostowanego Homo sapiens, jest błędna z biologicznego punktu widzenia. Ewolucja nie ma z góry zaplanowanego celu — polega na bieżącym dostosowywaniu się organizmów do zmieniających się warunków środowiska.
 
Dlaczego obrazek wciąż pojawia się w podręcznikach?
 
Uproszczenie dydaktyczne: Dla celów edukacyjnych w szkołach podstawowych i średnich przedstawia się uproszczone schematy, aby łatwiej pokazać ogólne pojęcia, rosnącą objętość mózgu i czaszki czy progres do pionowej postawy).
 
Siła popkultury: Grafika Zalingera stała się memem i ikoną popkultury. Bardzo trudno zastąpić tak znany symbol nowym, trudniejszym do narysowania w podręczniku trójwymiarowym „drzewem rodowym”.
 
Współczesne podręczniki coraz częściej zastępują liniowe rysunki; wykresami w kształcie krzewiastym (grafami ewolucyjnymi), które wyraźnie pokazują nakładanie się czasowe i rozgałęzienia poszczególnych gatunków.
 
Źródła:
 
The March of Progress – art by aestech
March of Progress – Wikipedia

Podobne wpisy

  • ACTA STWORZENIA

    Acta Stworzenia – sugerują zbiór dokumentów, dowodów, świadectw i argumentów wskazujących na powstanie świata i życia. Akta stworzenia — to dochodzenie do prawdy o początkach Forma popularnonaukowego śledztwa: pytania, teksty źródłowe, argumenty, kontrargumenty i wnioski. A. Akta stworzenia — świadectwo Biblii Opracowanie Księgi Rodzaju, znaczenia hebrajskiego słowa jom („dzień”), kolejności wydarzeń stworzenia i biblijnego opisu początku…